Analyzing Financial Performance of SMEs and Its Linkages with Banks’ Credit Conditions in Turkiye: A Balance Sheet Approach

Dergi Sayısı

Yükleniyor...

Özet

Bankalar, kredi tahsisinde ve finansal istikrarın şekillenmesinde, özellikle finansal bilgi eksikliğinin sık gözlendiği Küçük ve Orta Boy İşletme (KOBİ)'lerin finansmanında, çok önemli bir rol oynamaktadır. Bu tez, bankaların fiyat harici kredi standartlarının, firmaların temel finansal göstergeleriyle etkileşime girerek (i) bankaların ex-ante kredi skorlama kararlarını ve (ii) Türkiye KOBİ kredi piyasasında ex-post temerrüt riskini nasıl etkilediğini analiz etmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) veri tabanında bulunan; Banka Kredileri Eğilim Anketi'ndeki (BKEA) bankaların kredi standartlarını, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)'na raporlanan kredi veri seti ile birleştiren ve firmaların bilanço bilgilerini de analize dahil eden bu tez, bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır. Birinci bölümde, KOBİ'lerin banka içi kredi skorlamasının, bankaların kredi standartlarındaki değişimlerden nasıl etkilendiğini ampirik olarak test etmek amacıyla dengesiz panel logit modeli kullanılmıştır. Bulgular, gevşeme dönemlerinde bankaların sistematik olarak daha olumlu kredi değerlendirmesi yaptığını ve bu davranışın bankaların daha güçlü likidite pozisyonuyla pekiştiğini göstermektedir. İkinci bölümde, işletmelerin finansal dayanıklılığına ilişkin kompozit metrikler olan Altman Z-Skoru'nun çeşitli varyantları ile likidite, kaldıraç, verimlilik ve kârlılığın temel bileşenler analizine dayalı değişkenleri modele dâhil edilmektedir. Ampirik bulgular, firmaların dayanıklılığına ilişkin güçlü göstergelerin kredi skorlarını iyileştirdiğini ortaya koyarken, firmaların performans göstergeleri modele dahil edildikten sonra bile kredi standartlarının açıklayıcı gücünün önemli ölçüde korunduğunu göstermektedir. Üçüncü bölüm, 2018Ç1-2024Ç2 arasındaki dönemde kullandırılan kredilerin tahsis sırasındaki standartlarını temerrüt sonuçlarıyla ilişkilendirmektedir. Bu ilişkiyi incelemek için lojistik regresyon modellerine ek olarak SHAP temelli Rastgele Orman (Random Forest) ve XGBoost modelleri kullanılmıştır. Kullanılan tüm yöntemlerde, kredi standartlarının gevşediği dönemlerde kullandırılan krediler belirgin şekilde daha yüksek temerrüt riski sergilerken, firmanın finansal gücü ve daha kısa vadeler temerrüt olasılığını azaltmaktadır. Sonuçlar ayrıca banka sahipliği türleri arasında önemli bir heterojenliğe işaret etmektedir.
Banks play a pivotal role in allocating credit and shaping financial stability, particularly in the financing of small and medium-sized enterprises (SMEs), where informational frictions are pervasive. This thesis investigates how banks' non-price lending standards, interact with firm fundamentals, influence (i) ex-ante internal credit-scoring decisions and (ii) ex-post default risk in the Turkish SME loan market. Using unique micro-level data from the Central Bank of The Republic of Türkiye (CBRT), which merges bank reported lending standards from the Bank Loan Tendency Survey (BLTS) to loan-level credit assessments and outcomes from the Credit Forms, complemented with firm balance-sheet information, this thesis provides a unified and application-to-outcome perspective at a bank-firm-loan level with quarterly frequency. The first chapter develops an unbalanced panel logit framework to quantify how shifts in lending standards affect banks' internal categorization of SME borrowers. The results show that banks assign systematically more favorable credit assessments during easing episodes, and this leniency is amplified by stronger bank liquidity conditions. The second chapter incorporates structured measures of firm financial health: multiple variants of the Altman Z-Score and principal-component-based composites of liquidity, leverage, efficiency, and profitability, demonstrating that while stronger fundamentals improve scores, lending standards retain substantial explanatory power even after conditioning on granular firm performance. The third chapter links lending standards at origination to subsequent default outcomes over 2018Q1-2024Q2, employing Random Forest (RF) and XGBoost models in addition to logistic regressions. Across methods, loans originated under easing standards exhibit markedly higher default risk, while firm financial strength and shorter maturities reduce default likelihood. Results also indicate important heterogeneity across bank ownership, with public bank lending associated with elevated default probabilities in parametric specifications. Overall, the thesis shows that lending standards operate as an independent risk channel, shaping internal ratings and realized credit performance beyond what observable firm fundamentals can explain, while highlighting the supervisory relevance of monitoring non-price standards and liquidity-driven risk-taking in SME credit markets.

Açıklama

Anahtar kelimeler

Bilim Dalları

Alıntı

WoS Q

Scopus Q

Kaynak

Cilt

Sayı

Başlangıç Sayfası

Bitiş Sayfası

Koleksiyonlar

Yükleniyor...
Yükleniyor...
Yükleniyor...